Een dakdekker in Almere kijkt op een ochtend naar zijn Google-profiel en ziet vijftig nieuwe recensies van één ster. Een verhuisliftbedrijf uit Schiedam ziet de score in een paar minuten dalen van 5 naar 3,9 sterren. Daarna volgt steevast hetzelfde bericht via WhatsApp, vanaf een buitenlands nummer: betaal, of de recensies blijven komen. Uit onderzoek van de NOS uit september 2025 blijkt dat minstens achttien Nederlandse bedrijven dit hebben meegemaakt, van bouwbedrijven tot dakdekkers en timmerlieden.
Zo gaat de chantage in zijn werk
De oplichters plaatsen eerst tientallen valse negatieve recensies op het Google Bedrijfsprofiel van een ondernemer. Dakdekker Kevin Güner uit Almere kreeg er vijftig van één ster binnen. Timmerman Recep Yarar uit Tilburg zag zijn score zakken van 5 naar ongeveer 4 sterren, terwijl hij zestig goede recensies had opgebouwd. Pas na die aanval volgt het bericht met de eis om te betalen.
Slotenmaker Mike Kock weigerde te betalen. Daarna kwamen er nog eens ongeveer vijftig nepreviews bij. Hij blokkeert de buitenlandse nummers nu zodra er een nieuw bericht binnenkomt.
Voor de ondernemers zelf is er weinig te doen op het moment zelf. Ze kunnen de recensies niet zelf weghalen, ze kunnen alleen een melding sturen naar Google en wachten. Google zegt tegen de NOS dat een melding meestal een paar dagen in beslag neemt, maar verhuisliftondernemer Esra Ersoy miste al nieuwe klanten terwijl die beoordeling nog liep, en een vaste klant van haar twijfelde of er iets mis was met het bedrijf.
Waarom juist kleine bedrijven doelwit zijn
Grote bedrijven met honderden recensies merken een nepreview nauwelijks. Bij een lokale ondernemer met vijftig of honderd recensies stort het gemiddelde cijfer in een paar minuten in, en dat cijfer is precies waarop klanten hun keuze baseren voordat ze bellen of mailen. Onderzoeker Kay Dean, oprichter van Fake Review Watch, noemt het probleem zichtbaar en zegt dat Google er meer tegen moet doen.
Dat maakt het relevant voor elk bedrijf dat voor klanten afhankelijk is van zijn online vindbaarheid, net zoals de manier waarop Google AI Overviews je websiteverkeer beïnvloedt al liet zien dat een klein verschil in zichtbaarheid direct in de omzet terug te zien is. Reviews zijn een ander onderdeel van diezelfde zichtbaarheid, en net zo kwetsbaar voor manipulatie van buitenaf.
Nepreviews zijn al sinds 2022 verboden, toch helpt dat weinig
Nepreviews zijn geen grijs gebied. Volgens de Consumentenbond is het plaatsen of laten plaatsen van nepreviews sinds 2022 wettelijk verboden, net als nepaanbevelingen in de vorm van likes, views of volgers. Bedrijven moeten bovendien transparant zijn over hoe ze met reviews omgaan en of reviewers er iets voor terugkregen.
Dat verbod helpt de gedupeerde ondernemers in de praktijk weinig. De daders zijn vaak niet te achterhalen en opereren vanuit het buitenland, buiten het bereik van de Nederlandse wet. Het verbod raakt vooral bedrijven die zelf nepreviews kopen om hun eigen score op te krikken, niet de criminelen die reviews juist als wapen tegen anderen inzetten.
Wat je kunt doen als het jou gebeurt
Betaal niet. Niets wijst erop dat betalen de aanval stopt, en de kans is groot dat de criminelen juist doorgaan zodra ze weten dat je bereid bent te betalen. Maak in plaats daarvan meteen screenshots van elke valse recensie, inclusief datum en tijd, voordat je iets meldt. Meld daarna elke recensie apart via het meldingsicoon naast de review in je Google Bedrijfsprofiel, met als reden spam of een andere beleidsschending.
Reageer kort en feitelijk onder de recensies zelf, zoals Esra Ersoy deed. Zij liet weten dat het om een lastercampagne ging, zodat bezoekers die de pagina bekijken zien dat je het probleem erkent zonder in een welles-nietes-discussie te verzanden. Doe daarnaast aangifte bij de politie: het is een vorm van afpersing, en een aangifte helpt bij een eventueel patroon dat bij meerdere bedrijven opduikt.
Bouw ondertussen aan een bredere aanwezigheid, zodat een aanval op één kanaal je bedrijf niet meteen ontwricht. Werk aan hoe ChatGPT jouw bedrijf aanbeveelt en zorg dat klanten je ook via andere kanalen vinden, zoals goed ingerichte Google Ads-campagnes, zodat je omzet niet volledig afhangt van je sterrenscore op één platform.
Je reputatie is kwetsbaarder dan je denkt
De kans dat jouw bedrijf morgen wordt getroffen is klein, maar niet nul. De NOS sprak al met achttien bedrijven uit uiteenlopende sectoren, en de methode is simpel genoeg om te blijven terugkomen bij nieuwe slachtoffers. Check daarom af en toe zelf je Google-profiel, zet meldingen aan voor nieuwe recensies in je Google Bedrijfsprofiel-app en bewaar bewijs zodra je iets verdachts ziet.
Dat kost je tien minuten per maand. Wachten tot het misgaat, kost je weken aan stress en, zoals bij Esra Ersoy, klanten die twijfelen terwijl jij nog op Google aan het wachten bent.