Nog niet zo lang geleden was thuiswerken de norm en kantoor de uitzondering. Die balans slaat nu merkbaar terug. ABN Amro wil in de nieuwe cao vastleggen dat medewerkers meer dan de helft van hun werkweek op kantoor doorbrengen, en ING vraagt zijn mensen al minimaal twee dagen per week aanwezig te zijn. Wat een paar jaar geleden nog een gunst was richting personeel, wordt stilletjes weer een eis.
ABN Amro en ING zetten de toon
Volgens Accountancy Vanmorgen (13 augustus 2026) is ABN Amro een van de eerste grote werkgevers die de kantoorplicht hard in de cao wil zetten: meer dan 50% van de werkweek op de vestiging. ING houdt het bij een ondergrens van twee kantoordagen per week. Het zijn geen losse incidenten. Uit onderzoek van brancheorganisatie AWVN, aangehaald in hetzelfde artikel, had 59% van de werkgevers het verplichte aantal kantoordagen al verhoogd of was dat van plan. Recentere cijfers in dat artikel spreken zelfs van 78% van de werkgevers die een minimale aanwezigheid eisen, meestal twee dagen per week.
Toch nuanceert het artikel het beeld meteen: in 2025 bood nog 81% van de Nederlandse bedrijven thuiswerken aan, en ongeveer 60% van de werknemers maakte daar ook echt gebruik van. Thuiswerken verdwijnt dus niet. Het wordt alleen minder vrijblijvend.
Waarom werkgevers de teugels aantrekken
De reden klinkt bekend: samenwerking, binding met collega's en het gevoel dat je bij een bedrijf hoort, lijken moeilijker op te bouwen via een scherm. Dat verklaart waarom sommige werkgevers het niet bij een vriendelijk verzoek laten. Bij chipmaker Asus en bouwmachinefabrikant Caterpillar probeerden de directies thuiswerkdagen simpelweg te schrappen, zonder de ondernemingsraad daarin mee te nemen. Dat liep allebei stuk: bij Asus mocht het aantal thuiswerkdagen niet zonder instemming van de OR van drie naar twee, en Caterpillar botste eveneens op de rechter omdat er geen overleg met de OR was geweest.
Die twee zaken laten zien dat het niet alleen om een kwestie van bedrijfscultuur gaat. Werkgevers die hun personeel vaker naar kantoor willen halen, lopen tegen harde medezeggenschapsregels aan zodra het om een structurele wijziging gaat.
Mag je baas dat zomaar beslissen?
Juridisch ligt de basis bij de werkgever. Een werknemer heeft geen wettelijk recht op thuiswerken: de werkgever heeft in principe instructierecht, het recht om te bepalen hoe en waar het werk wordt uitgevoerd. Omgekeerd kun je als werknemer wel een verzoek indienen om vaker thuis te mogen werken, via de Wet flexibel werken. Die wet verplicht een werkgever niet om in te stemmen, maar wel om een verzoek serieus te overwegen en gemotiveerd af te wijzen.
Zodra een werkgever het thuiswerkbeleid voor de hele organisatie wil veranderen, komt de ondernemingsraad in beeld. Zoals de zaken bij Asus en Caterpillar lieten zien, is instemming van de OR vaak nodig bij dat soort structurele aanpassingen van arbeidsvoorwaarden. Een eenzijdige mededeling op het intranet is dus zelden genoeg.
Wat werknemers er zelf van merken
Dat werkgevers aandringen, wil niet zeggen dat werknemers staan te juichen. Uit CNV-onderzoek, ook aangehaald door Accountancy Vanmorgen, zegt 83% van de thuiswerkers dat het hun werk-privébalans verbetert, en 73% ervaart er minder werkstress door. Een Amerikaanse studie in Science die in hetzelfde artikel wordt genoemd, laat tegelijk een minder prettige kant zien: bij alleenwonende thuiswerkers steeg de kans op een dag zonder enig sociaal contact tot 83%. Thuiswerken is dus geen zuiver positief of negatief verhaal, het hangt sterk af van je thuissituatie en je functie.
Voor werkgevers is dat precies het lastige punt. Personeel vasthouden wordt al moeilijker nu bedrijven liever personeel behouden dan werven, en een harde kantoorplicht kan net de reden zijn waarom je beste medewerkers nu sneller vertrekken. Terwijl andere bedrijven juist flexibiliteit als wapen inzetten, bijvoorbeeld door de vrijdag gewoon te schrappen, kiezen ABN Amro en ING voor de tegenovergestelde route.
Zo bereid je je voor als dit ook bij jou speelt
Verwacht je dat jouw werkgever de kantoordagen gaat optrekken, dan helpt het om er niet op te wachten tot het beleid al vastligt.
- Vraag naar de aanleiding: gaat het om samenwerking, cultuur, of gewoon omdat de directie het liever zo ziet?
- Check of de ondernemingsraad is betrokken. Is dat niet zo en gaat het om een structurele wijziging, dan is dat een signaal dat het traject niet zorgvuldig loopt.
- Heb je zelf een goede reden om vaker thuis te werken, zoals zorgtaken of een lange reistijd, leg dat verzoek dan formeel vast via de Wet flexibel werken in plaats van het mondeling te bespreken.
- Bepaal voor jezelf welke mate van kantooraanwezigheid nog werkt. Twee dagen is voor de meeste mensen iets anders dan meer dan de helft van de week.
De kans is groot dat dit onderwerp het komende jaar op meer kantoren terugkomt. Wie nu al weet waar de grenzen liggen, hoeft straks niet te improviseren als de uitnodiging voor "een vast rooster" in de mailbox valt.